Stan prawny — aktualizacja 7 października 2026
Nowe rozporządzenie w sprawie warunków technicznych (roboczo „WT2026”, projekt RCL nr 12398903) nie zostało dotąd ogłoszone w Dzienniku Ustaw (stan na 7 października 2026 r.). Od 20 września 2026 r. obowiązują natomiast przepisy przejściowe Prawa budowlanego (art. 102a–102c, Dz.U. 2026 poz. 1161), zgodnie z którymi przez 18 miesięcy stosuje się dotychczasowe warunki techniczne — rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225 ze zm.). Opisane niżej wymagania pochodzą z projektu i mogą się jeszcze zmienić — traktuj je jako zapowiedź kierunku zmian, a nie obowiązujące prawo.
Projekt to pierwsza od 2002 roku tak kompleksowa przebudowa warunków technicznych, integrująca je z przepisami o warunkach użytkowania budynków mieszkalnych.
Jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie, nie będzie to drobna korekta. Rozdziały dotyczące fotowoltaiki i magazynowania energii zostały napisane praktycznie od zera — po raz pierwszy w polskim prawie budowlanym PV i magazyny energii doczekały się osobnej, szczegółowo opisanej materii technicznej, zamiast funkcjonować na zasadzie interpretacji ogólnych przepisów przeciwpożarowych.
Czy dom jednorodzinny musi mieć fotowoltaikę? Nie — ale to nie koniec tematu
Zacznijmy od uspokojenia: obowiązek montażu instalacji PV nie obejmuje domów jednorodzinnych w najbliższych latach. Harmonogram wynika z unijnej dyrektywy EPBD (UE 2024/1275, art. 10), którą Polska musi przenieść do krajowych przepisów:
- Od 31 grudnia 2026 r. — obowiązek dotyczy wybranych budynków użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego i gospodarczych o powierzchni powyżej 250 m²
- Od 31 grudnia 2029 r. — obowiązek ma zostać rozszerzony na budynki mieszkalne, w tym domy jednorodzinne — ale nadal tylko nowo budowane
Realny problem dla właścicieli domów jednorodzinnych leży gdzie indziej: każdy, kto dobrowolnie zdecyduje się na montaż PV lub magazynu energii, po wejściu nowych WT w życie będzie musiał spełnić nowe — i wyraźnie bardziej rozbudowane — wymogi bezpieczeństwa, niezależnie od tego, czy instalacja jest obowiązkowa, czy nie. A skoro fotowoltaika w Polsce to od lat przede wszystkim rynek inwestycji dobrowolnych w domach jednorodzinnych, to właśnie tam te przepisy uderzą najszybciej i najszerzej.
Nowe wymogi bezpieczeństwa dla instalacji PV — co przewiduje projekt
Poniżej najważniejsze wymagania techniczne z projektu dla instalacji fotowoltaicznych, wraz z szacunkowymi kosztami dodatkowymi dla typowej instalacji domowej:
| Wymóg | Na czym polega | Szac. koszt dodatkowy |
|---|---|---|
| Wyłącznik awaryjny (rapid shutdown) | Obowiązkowe odcięcie napięcia DC — na poziomie stringu lub modułu | 600–2 500 zł |
| Monitoring izolacji DC | Wykrywanie upływów prądu wg PN-EN IEC 63027 | zwykle już w falowniku |
| Detekcja zwarć łukowych (AFCI) | Wykrywanie mikroprzerw/łuków — częsta przyczyna pożarów PV | 0–1 500 zł |
| Autonomiczna czujka dymu | Obowiązkowa w pomieszczeniu z falownikiem/rozdzielnicą PV | 40–150 zł |
| Prowadzenie przewodów DC | Pod tynkiem w przegrodzie niepalnej lub w obudowie ogniotrwałej; zakaz w kominach | 200–1 000 zł |
| Oznakowanie budynku | Informacja dla straży pożarnej o instalacji PV i lokalizacji wyłącznika | kilkadziesiąt zł |
Łącznie to ok. 1 000–5 000 zł dodatkowego kosztu na typową instalację domową — w skali inwestycji rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych to kilka procent, tym bardziej że część wymagań (monitoring izolacji, często i AFCI) jest już standardowo wbudowana w nowoczesne falowniki renomowanych producentów.
Już dziś (art. 56 Prawa budowlanego) projekt instalacji PV powyżej 6,5 kW wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i zgłoszenia do PSP. Dla instalacji poniżej 6,5 kW — a to właśnie w tym przedziale mieści się większość domowych montaży — przepisy nie wskazują jednoznacznie, kto i jak ma tę zgodność weryfikować. To obszar, który na dziś pozostaje niedopracowany i prawdopodobnie doczeka się doprecyzowania w ostatecznej wersji rozporządzenia.
Magazyny energii — tu zaczynają się realne problemy
To właśnie magazyny energii, nie same panele, są głównym źródłem krytyki nowych przepisów w kontekście domów jednorodzinnych. Projekt rozporządzenia przewiduje wymóg wydzielenia przeciwpożarowego (klasy odporności ogniowej EI 15) dla magazynów energii powyżej określonej pojemności, a dla większych baterii (rzędu 60 kWh) — obowiązek stosowania certyfikowanych, ognioodpornych rozwiązań konstrukcyjnych.
Problem w praktyce: rządowe programy dopłat do magazynów energii premiują instalacje o pojemności rzędu 10–15 kWh i większej — czyli dokładnie tam, gdzie zaczynają obowiązywać wymogi wydzielenia przeciwpożarowego. Standardowy garaż w zabudowie jednorodzinnej albo pomieszczenie gospodarcze nie spełnia tych wymogów bez przebudowy — a koszt takiej przebudowy nie jest objęty żadną dotacją.
Innymi słowy: im chętniej inwestor sięga po dofinansowanie do większego magazynu (co jest logiczne — większa pojemność to większa niezależność energetyczna), tym bardziej prawdopodobne, że wpadnie w próg wymuszający kosztowną przebudowę pomieszczenia, o której nikt go wcześniej nie uprzedził.
„Wymagają przepisania od podstaw" — głos branży
Krytyka ze strony SBFiME idzie dalej niż tylko kwestia kosztów. Zdaniem Borowiaka fundamentalnym błędem jest oparcie wymogów bezpieczeństwa wyłącznie na progach pojemności energetycznej (kWh), bez uwzględnienia realnych czynników decydujących o bezpieczeństwie magazynu:
- rodzaju ogniw (np. LFP ma istotnie wyższą stabilność termiczną niż starsze chemie litowe)
- jakości i konfiguracji systemu BMS (Battery Management System)
- wyników testów propagacji ognia dla konkretnego modelu magazynu
- posiadanej certyfikacji urządzenia
Stowarzyszenie postuluje zastąpienie sztywnych progów pojemnościowych oceną opartą na technologii i certyfikacji urządzenia oraz przepisanie kluczowych rozdziałów rozporządzenia od podstaw, wskazując też na brak rzetelnej oceny skutków regulacji — czyli uzasadnienia, skąd wzięły się akurat takie, a nie inne progi liczbowe.
Co to oznacza w praktyce dla elektryka i inwestora
Niezależnie od tego, czy nowe przepisy ostatecznie zostaną skorygowane pod wpływem krytyki branży, warto już dziś uwzględniać je w rozmowach z klientami planującymi PV lub magazyn energii w domu jednorodzinnym:
- Pytaj o wyłącznik awaryjny i AFCI już na etapie oferty — dopytaj instalatora, czy falownik ma wbudowaną detekcję zwarć łukowych i monitoring izolacji DC, zamiast dokupywać to później jako dodatek
- Planuj miejsce na magazyn energii z wyprzedzeniem — jeśli klient rozważa pojemność powyżej ok. 10 kWh, sprawdź już na etapie projektu, czy pomieszczenie (garaż, kotłownia) da się tanio dostosować do wymogów wydzielenia przeciwpożarowego, zanim inwestor zdecyduje się na konkretny produkt
- Uważaj na przewody DC prowadzone przez kominy — projekt nowych przepisów wprost tego zakazuje, a w starszym budownictwie bywała to popularna, szybka trasa kablowa
- Zabezpiecz się klauzulą w umowie — zapis o wykonaniu instalacji „zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu odbioru" chroni obie strony, jeśli nowe WT wejdą w życie w trakcie realizacji
- Istniejące instalacje nie wymagają przeróbek — wymogi z projektu mają dotyczyć projektowania i wykonawstwa nowych instalacji, bez obowiązku modernizacji już działających. Warto jednak polecać klientom tanie, dobrowolne doposażenie: autonomiczną czujkę dymu i włączenie AFCI w ustawieniach falownika, jeśli funkcja jest dostępna
Podsumowanie: ewolucja czy realne zahamowanie?
WT2026 to, jak podkreślają sami autorzy projektu, raczej ewolucja niż rewolucja — i w większości przypadków to prawda: dodatkowy koszt kilku procent wartości instalacji PV trudno nazwać zahamowaniem branży. Tam jednak, gdzie przepisy spotykają się z realiami rynku dopłat — czyli przy magazynach energii w domach jednorodzinnych — mechanizm zaczyna działać przeciw inwestorowi: program zachęca do większej baterii, a przepisy budowlane każą za tę samą decyzję dodatkowo zapłacić, bez żadnego wsparcia finansowego na ten cel. Dla elektryków i instalatorów oznacza to jedno — czas informować klientów o tych kosztach przed podpisaniem umowy, nie po fakturze za przebudowę garażu.
📚 Bibliografia i źródła
- RCL nr 12398903 — Projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii ws. warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT2026)
- Gramwzielone.pl — Nowe wymogi dla fotowoltaiki i magazynów energii. Inwestorzy dostali 18 miesięcy
- GLOBEnergia — Nowe przepisy zahamują magazyny energii i fotowoltaikę? „Wymagają przepisania od podstaw"
- Fotovolteo.pl — Nowe przepisy dla fotowoltaiki od 20 września 2026 — wyłącznik awaryjny, czujka dymu, oznakowanie
- Uprawnieniabudowlane.pl — Nowe warunki techniczne dla budynków od 20 września 2026 r. — co się zmienia