Projekt Rozdzielnicy Elektrycznej – Schemat Jednokreskowy
Kompletny projekt z rozłącznikiem IS, lampkami, SPD, blokiem rozdzielczym, RCD i obwodami
Bezpłatny kalkulator elektryczny · zgodny z normami · bez rejestracji
Kompletny projekt z rozłącznikiem IS, lampkami, SPD, blokiem rozdzielczym, RCD i obwodami
🔗 Powiązane kalkulatory
Materiały zebrane z obliczeń
Ostatnie wyniki kalkulatorów
| Kalkulator | Data |
|---|
Rozdzielnica elektryczna (tablica elektryczna, szafa sterownicza) to zestaw aparatów elektrycznych umieszczonych we wspólnej obudowie, służących do rozdziału i zabezpieczenia obwodów elektrycznych. Klasyfikacja wg PN-EN 61439 (Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe) obejmuje: TTA (Type Tested Assembly — w pełni przetestowana fabryczna), PTTA (Partially Type Tested Assembly — częściowo przetestowana) i CBDB (Small Board — małe tablice mieszkaniowe).
Rozdzielnica projektowana jest dla napięcia do 1000 V AC. Kluczowe parametry: prąd znamionowy szyn zbiorczych In [A], wytrzymałość zwarciowa krótkotrwała Icw/Ipk [kA], stopień ochrony IP (IP31 dla wnętrz suchych, IP54 dla przemysłu), klasa odporności udarowej.
Standardowa szyna DIN EN 60715 (35 mm × 7,5 mm) jest nośnikiem aparatury zatrzaskowej: wyłączników MCB, RCD/RCBO, gniazd modułowych, przekaźników, zasilaczy. Pojemność szyny (modułów): 1 moduł = 17,5 mm szerokości. Typowe wyłączniki jednobiegunowe: 1M, dwubiegunowe: 2M, trójbiegunowe: 3M.
Kalkulator rozdzielnicy ElektroKalkulatory.pl automatycznie oblicza wymaganą liczbę szyn DIN, generuje układ graficzny rozdzielnicy (rozmieszczenie aparatury w rzędach) i eksportuje schemat jednoliniowy PDF gotowy do dołączenia do dokumentacji.
Każdy obwód w rozdzielnicy powinien być trwale oznaczony. Norma PN-EN 60617 i wytyczne SEP zalecają schemat oznaczeń: nazwa pomieszczenia + typ obciążenia (np. „Kuchnia — gniazda"). W rozdzielnicach przemysłowych stosuje się kody funkcjonalne wg P&ID lub ANSI.
Projekt rozdzielnicy na ElektroKalkulatory.pl pozwala zapisać projekt w chmurze (JSONbin) lub lokalnie w formacie JSON, z możliwością późniejszego wczytania i edycji. Wygenerowany schemat PDF zawiera schemat jednoliniowy z listą aparatury i parametrami każdego obwodu.
Odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące projektowania i budowy rozdzielnic elektrycznych.
Projekt rozdzielnicy elektrycznej obejmuje: schemat jednoliniowy z rozmieszczeniem aparatów, tabelę obwodów z opisem zabezpieczeń i kabli, obliczenia zwarciowe (prąd zwarciowy na szynach), obliczenia cieplne (nagrzewanie w szafie), wykaz komponentów (BOM – Bill of Materials), rysunki mechaniczne rozdzielnic (widok frontu, rozmieszczenie modułów, plan tras kablowych), dokumentację do badań i certyfikacji zgodnie z normą PN-EN IEC 61439. Projekt musi uwzględniać wymagania środowiskowe (IP, IK), napięcie znamionowe, prąd znamionowy szyn, prąd zwarciowy i wymagania EMC.
Aparaty na szynach DIN rozmieszcza się zgodnie z zasadami: wyłącznik główny zawsze na początku (lewy lub górny), aparaty zasilające obwody krytyczne (bezpieczeństwo, pożar) wyodrębnione i oznaczone, RCD i MCB grupowane logicznie (np. parter, piętro, garaż, technologia). Zalecana kolejność od lewej: wyłącznik główny – licznik – ochronniki przepięć – wyłącznik p.poż – RCD sekcja A – MCB obwodów sekcji A – RCD sekcja B – MCB obwodów sekcji B. Zachowaj miejsce na rozbudowę (15–20% rezerwy). Opisz każdy wyłącznik trwałą naklejką. Norma PN-EN IEC 61439-3 reguluje rozdzielnice odbiorcze RCCB.
Seria norm PN-EN IEC 61439 „Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe" zastąpiła starą serię PN-EN 60439. Składa się z: część 1 – postanowienia ogólne i wymagania badań, część 2 – rozdzielnice energetyczne (do zastosowań przemysłowych), część 3 – rozdzielnice odbiorcze (tablice mieszkaniowe), część 4 – budowlane zestawy prądnicowe, część 5 – rozdzielnice sieci publicznych, część 6 – oprzyrządowanie szyn. Norma określa wymagania dla: prądu znamionowego, napięcia znamionowego, stopnia ochrony IP, wytrzymałości łukowej, nagrzewania, koordynacji aparatów ochrony. Producent szafy jest odpowiedzialny za potwierdzenie zgodności poprzez obliczenia lub badania.
Ciągłość obwodu PE (przewód ochronny) oznacza zapewnienie nieprzerwane połączenie elektryczne między szyną PE rozdzielnicy a wszystkimi metalowymi elementami obudowy, drzwiami, szynami nośnymi i zaciskami PE każdego obwodu wyjściowego. Norma PN-EN IEC 61439-1 wymaga impedancji połączenia ochronnego max 0,1 Ω między każdym metalowym elementem a główną szyną PE. Weryfikuje się ją pomiarem. Drzwi szaf muszą mieć elastyczne połączenie PE (warkocz uziemiający). Szyna PE musi być oznaczona kolorem żółto-zielonym i nie może być przerywana przez zabezpieczenia. Brak ciągłości PE jest poważnym defektem bezpieczeństwa elektrycznego.
Ciepło wydzielane w rozdzielnicy P_loss to suma strat mocy wszystkich aparatów i kabli: P_loss = Σ(I²×R) dla kabli + Σ P_wyłączniki + Σ P_zasilacze + inne. Producenci aparatów podają straty mocy w katalogach (np. MCB 16 A: 2,5 W, kontaktor AC-3 9 A: 5 W, VFD 11 kW: 150–300 W). Temperatura w szafie: T_max = T_otoczenie + P_loss / (k × A_szafy), gdzie k to współczynnik przejmowania ciepła przez obudowę (ok. 5,5 W/m²K dla stali). Jeśli temperatura przekracza dopuszczalną (typowo 40–55°C), stosuje się: nawiewy z filtrami, wentylatory wewnętrzne, klimatyzatory szaf lub wymienniki ciepła.
Stopień ochrony IP (Ingress Protection) wg normy IEC 60529 jest opisany dwoma cyframi: pierwsza – ochrona przed ciałami stałymi (0–6), druga – ochrona przed wodą (0–9). Wybór IP zależy od środowiska instalacji: IP20 – suche pomieszczenia bez ruchu pieszych (szafy sterownicze w szachtach), IP31 – pomieszczenia bez zapylenia (korytarze techniczne), IP44 – narażenie na zachlapanie wodą (kotłownie, piwnice), IP54 – zapylone i wilgotne środowiska przemysłowe, IP65 – zewnętrzne i mokre (stacje zewnętrzne, myjnie), IP66/IP67 – intensywne strumienie wody. Wyższy IP = lepsze chłodzenie konwekcyjne jest utrudnione = potrzeba aktywnego chłodzenia.
Grupy RCD z przypisanymi obwodami MCB zostana zaimportowane jako gotowe bloki. Obwody bez grupy RCD trafią do nowej grupy.