Kalkulator Oświetlenia

Bezpłatny kalkulator elektryczny · zgodny z normami · bez rejestracji

💡

Kalkulator Oświetlenia

Dobór liczby opraw i zabezpieczenia obwodu wg PN-EN 12464-1

Oblicza wymaganą liczbę opraw metodą strumienia świetlnego, dobiera bezpiecznik obwodu wg PN-EN 12464-1. Obsługuje żyrandole i oprawy wielopunktowe. Po obliczeniu możesz ręcznie zmienić liczbę opraw — wyniki aktualizują się na bieżąco.
🔗 Zobacz też: Dobór przewodów obwodu · Dobór MCB oświetlenia
luksy [lx]
metry [m]
metry [m]
metry [m] — do obliczenia wskaźnika pomieszczenia k
⬛ Rastrowa / panel
▬ Liniowa
● Punktowa
lumeny [lm]
waty [W]
szt. (1 = standardowa oprawa)
🔮 Żyrandol / spot wieloramienny


Metoda strumienia świetlnego (PN-EN 12464-1)
Liczba opraw: N = (E × A) / (Φ × UF × MF)
E — wymagane natężenie [lx]
A — powierzchnia pomieszczenia [m²]
Φ — strumień oprawy [lm]
UF — współczynnik użytkowania (f. wskaźnika k)
MF — współczynnik konserwacji

Wskaźnik pomieszczenia: k = (l×b) / (h×(l+b))
h — wysokość zawieszenia opraw

Efektywność energetyczna: LENI = P/(A×E) [W/lx/m²]
💡 Wyniki oświetlenia
💡
Wprowadź dane i kliknij OBLICZ
Rozkład natężenia oświetlenia

🔗 Powiązane kalkulatory

🔌 Dobór Przewodów 🔒 Dobór Zabezpieczeń 🔆 Pomiary Oświetlenia
💡

Kalkulator Oświetlenia — norma PN-EN 12464-1

Wymagania normowe dotyczące oświetlenia wnętrz

Norma PN-EN 12464-1:2021 — Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach — określa minimalne wymagania oświetleniowe dla ponad 200 rodzajów pomieszczeń i zadań wzrokowych. Trzy podstawowe parametry podlegające weryfikacji to: natężenie oświetlenia Em [lx] (średnie na płaszczyźnie roboczej), wskaźnik olśnienia ujednoliconego UGR (Unified Glare Rating, max. 19–25 w zależności od rodzaju pracy) i wskaźnik oddawania barw Ra (min. 80 dla biur i sklepów, min. 90 dla diagnostyki medycznej).

Obliczenia fotometryczne wykonywane metodą strumienia świetlnego pozwalają wstępnie określić liczbę opraw i ich rozmieszczenie. Metoda współczynnika wykorzystania (lumenowa) jest uproszczoną metodą analityczną stosowaną do szybkiego wymiarowania, a wyniki weryfikowane są następnie programami symulacyjnymi (DIALux, Relux) przed opracowaniem projektu.

Metoda współczynnika wykorzystania — jak działa kalkulator?

Podstawowy wzór metody lumenowej:

n = (Em · A) / (Φoprawy · ηU · MF)

gdzie: n — liczba opraw, Em — wymagane natężenie [lx], A — powierzchnia pomieszczenia [m²], Φoprawy — strumień świetlny oprawy [lm], ηU — współczynnik wykorzystania (z krzywych fotometrycznych oprawy, zależy od wskaźnika pomieszczenia k i współczynników odbicia), MF — współczynnik eksploatacyjny (uwzględnia spadek strumienia lampy i zabrudzenie oprawy, typowo 0,67–0,80).

Wskaźnik pomieszczenia k — indeks kształtu przestrzeni

Wskaźnik pomieszczenia k = (a · b) / [hm · (a + b)] opisuje proporcje pomieszczenia w odniesieniu do wysokości zawieszenia oprawy hm. Dla sal o k > 3 (duże hale) współczynnik wykorzystania jest wyższy — mniej światła ginie na ścianach. Dla małych, wysokich pomieszczeń (k < 1) — efektywność spada znacznie.

Oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne

Poza oświetleniem podstawowym, norma PN-EN 1838 i przepisy przeciwpożarowe wymagają instalacji oświetlenia awaryjnego ewakuacyjnego (min. 1 lx na trasie ewakuacyjnej, czas działania min. 1 h przy zasilaniu bateryjnym) i oświetlenia zapasowego. Kalkulator ElektroKalkulatory.pl wspiera projektowanie siatki pomiarowej zgodnej z normą, która jest podstawą protokołu odbioru instalacji oświetleniowej.

FAQ — Często zadawane pytania

Odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące kalkulatora oświetlenia elektrycznego.

▶ Ile luksów potrzebuję w biurze, warsztacie i mieszkaniu?

Wymagane natężenie oświetlenia (lux) określa norma PN-EN 12464-1 dla miejsc pracy. Dla biur z komputerami wymagane jest minimum 500 lx na płaszczyźnie roboczej. Warsztaty mechaniczne wymagają 300–500 lx, precyzyjne montaże 750–1 000 lx. W mieszkaniach kuchnia 300 lx, pokój dzienny 100–300 lx, sypialnia 100–200 lx. Korytarze i klatki schodowe wymagają min. 100 lx. Przy doborze opraw należy uwzględnić współczynnik utrzymania (MF) uwzględniający starzenie się źródeł i zabrudzenie opraw.

▶ Co to jest strumień świetlny (lumen) i jak się różni od luxa?

Strumień świetlny (lm – lumen) to całkowita ilość światła emitowana przez źródło we wszystkich kierunkach – jest to parametr oprawy/żarówki. Natężenie oświetlenia (lx – lux) to strumień świetlny padający na jednostkę powierzchni: E = Φ / A [lx = lm/m²]. Jedna żarówka LED 10 W emituje ok. 1 000 lm, ale natężenie oświetlenia na biurku 1 m² wyniesie 1 000 lx (bez strat odbicia i geometrii). W praktyce obliczenia metodą strumienia świetlnego uwzględniają współczynnik użytkowania η i współczynnik utrzymania MF do wyznaczenia liczby opraw.

▶ Jak obliczyć liczbę opraw oświetleniowych w pomieszczeniu?

Liczbę opraw oblicza się metodą strumienia świetlnego: N = (E × A) / (Φ_oprawy × η × MF), gdzie E to wymagane natężenie [lx], A powierzchnia pomieszczenia [m²], Φ_oprawy strumień oprawy [lm], η współczynnik użytkowania (zależy od geometrii pomieszczenia, wskaźnika kształtu K i odbiciowości ścian/sufitu), MF współczynnik utrzymania. Przykład: biuro 50 m², E = 500 lx, oprawa 4 000 lm, η = 0,6, MF = 0,8: N = (500 × 50) / (4 000 × 0,6 × 0,8) = 26 opraw. Wynik zaokrąglamy w górę i rozmieszczamy równomiernie.

▶ Co to jest wskaźnik UGR i kiedy ma znaczenie?

UGR (Unified Glare Rating) to wskaźnik olśnienia bezpośredniego – im wyższy, tym więcej olśnienia powoduje instalacja. Oblicza się go metodą CIE 117. Norma PN-EN 12464-1 określa maksymalne wartości UGR dla różnych pomieszczeń: dla biur UGR ≤ 19, dla sal konferencyjnych UGR ≤ 19, dla hal produkcyjnych UGR ≤ 22, dla magazynów UGR ≤ 25. Oprawy LED z mlecznym dyfuzorem lub z rozsyłem oświetlenia mają niższe UGR niż oprawy z gołymi diodami. UGR jest kluczowy w miejscach pracy przy monitorach i podczas prac precyzyjnych.

▶ Jak norma PN-EN 12464-1 reguluje oświetlenie miejsc pracy?

Norma PN-EN 12464-1 „Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach" określa minimalne wymagania dla instalacji oświetleniowych w zakresie: natężenia oświetlenia Em [lx] na płaszczyźnie roboczej i w strefach otoczenia, równomierności oświetlenia Uo (min. 0,6–0,7), wskaźnika olśnienia UGR, współczynnika oddawania barw Ra (min. 80 dla biur) i temperatury barwowej. Norma obowiązuje dla projektowania nowych instalacji i modernizacji istniejących. Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia oświetlenia zgodnego z normą na stanowiskach pracy.

▶ Jaki jest wskaźnik EEI i co oznacza efektywność energetyczna opraw?

Skuteczność świetlna (lm/W) to podstawowy parametr efektywności energetycznej źródeł światła. Nowoczesne diody LED osiągają 150–220 lm/W, świetlówki 50–100 lm/W, a żarówki halogenowe zaledwie 12–25 lm/W. Rozporządzenie UE 2019/2020 (Ecodesign) stopniowo wycofuje nieefektywne źródła i nakłada minimalne wymagania na produkty. Wskaźnik energetyczny EPREL (European Product Registry for Energy Labelling) i klasy efektywności A–G pozwalają porównywać oprawy. W projektach budynków publicznych coraz częściej wymagana jest analiza kosztów cyklu życia LCC uwzględniająca zużycie energii przez cały okres eksploatacji.